Đêm 24, em mặc áo len mua vội trong một trung tâm thương mại. Ra đường mười phút thì lạnh thấu xương. Vào quán thì nóng đến mức phải cởi ra, và khi cởi, cái áo bên trong ướt mồ hôi, nhăn nhúm, và bốc mùi.
Đó là lỗi chọn vải, không phải lỗi thời tiết. chọn chất liệu vải len dạ nhung giữ ấm là kiến thức cơ bản mà phần lớn nam giới bỏ qua, và cái giá phải trả là một buổi tối không thoải mái. Em viết lại đây toàn bộ phần em đã học được, kể cả những lần mua sai.
Chọn chất liệu vải len dạ nhung giữ ấm là gì
Là chọn đúng loại sợi cho đúng nhiệt độ, đúng bối cảnh, và đúng ngân sách. Ba yếu tố này quyết định anh mặc có ấm hay không, chứ không phải độ dày của áo.
Điều nhiều người tưởng sai: áo dày hơn thì ấm hơn. Không hẳn. Len merino mỏng có thể ấm hơn cotton dày gấp đôi, vì sợi len giữ được lớp không khí ấm và điều hòa hơi ẩm tốt hơn rất nhiều.
Ba nhóm vải chính cho mùa lạnh
Len, gồm len cừu, merino, cashmere. Dạ, gồm dạ len và dạ pha. Nhung, gồm nhung bông, nhung nhung, và nhung dệt kim.
Ba nhóm này khác nhau ở cách giữ nhiệt và cách lên ảnh. Len ấm và nhẹ. Dạ kín gió và nặng. Nhung mềm và bắt sáng đẹp. Chọn theo bối cảnh anh sẽ ở, không chọn theo cảm giác trong phòng thử đồ.
Vì sao chọn sai chất liệu lại khó chịu đến vậy
Vì cơ thể trong một buổi tối trải qua hai môi trường: lạnh bên ngoài và nóng bên trong. Vải sai sẽ không thích ứng được, hoặc giữ ẩm và lạnh khi ra ngoài, hoặc giữ mồ hôi khi vào phòng.
Chất liệu đúng là chất liệu điều hòa, không phải cách nhiệt tuyệt đối. Đó là lý do len merino đắt hơn cotton nhưng đáng tiền: nó thở ở nơi nóng và giữ ấm ở nơi lạnh.
Len cừu, merino và cashmere
Ba loại này đều là len, nhưng khác nhau rất nhiều về cảm giác và giá. Hiểu khác biệt sẽ giúp anh không mua sai.
Len cừu thông thường
Ấm tốt, bền, giá vừa. Nhược điểm là thô và dễ ngứa với da nhạy cảm. Thường dùng cho áo khoác ngoài, áo len dày, và khăn.
Nếu mua áo len cừu, nên mặc một lớp cotton mỏng bên trong. Lớp đó cách ly da với sợi len và giảm cảm giác ngứa rất nhiều.
Merino
Mịn hơn hẳn, không ngứa, và điều hòa nhiệt tốt. Đây là loại em chọn cho đêm Noel. Sợi merino mảnh nên áo mỏng nhưng ấm, mặc vừa dưới blazer mà không phồng.
Nhược điểm là giá và độ bền ở chỗ ma sát. Nách và cổ tay áo dễ mòn nếu giặt máy mạnh. Giặt tay hoặc dùng túi giặt là cách giữ được lâu.
Cashmere
Loại sang nhất trong ba. Nhẹ, mềm, ấm, và có độ rủ rất đẹp. Đây là chất liệu cho người đã có tủ đồ cơ bản và muốn nâng lên một bậc.
Cashmere dễ xù và dễ giãn. Cần chải bằng lược chuyên dụng và giặt tay nước lạnh. Nếu anh không có thời gian chăm, nên chọn merino thay vì cashmere.
Cách nhận biết len thật
Đốt một sợi nhỏ ở đường may trong. Len thật cháy thành tro vụn và có mùi như tóc cháy. Sợi tổng hợp chảy thành cục nhựa và có mùi nhựa.
Cách thứ hai là nhìn nhãn. Nhãn ghi phần trăm thành phần là đáng tin hơn nhãn ghi tên thương mại. Nếu không có thành phần, nên bỏ qua.
Dạ và cách chọn áo khoác dạ
Dạ là chất liệu của áo khoác ngoài, không phải của áo mặc trong. Nó kín gió, nặng, và giữ được form rất tốt.
Dạ len và dạ pha
Dạ len nguyên chất ấm và bền, nhưng nặng và giá cao. Dạ pha, thường pha polyester, nhẹ hơn, rẻ hơn, nhưng kém ấm và dễ bóng ở chỗ ma sát.
Cách phân biệt nhanh: dạ pha thường bóng nhẹ dưới đèn và cứng hơn khi gấp. Dạ len nguyên chất có bề mặt mờ và mềm hơn khi gấp lại.
Độ dài và form áo khoác
Áo dạ dài tới giữa đùi là lựa chọn an toàn. Dài quá gối thì đẹp nhưng khó di chuyển khi phố đông. Ngắn tới hông thì trẻ hơn và hợp phong cách dạo phố.
Vai áo phải nằm đúng đường vai, không rộng hơn. Đây là chi tiết quan trọng nhất khi thử áo dạ, vì nó không sửa được ở tiệm may.
Màu và mức sử dụng
Than, navy, nâu đậm là ba màu dùng được nhiều năm. Đen thì an toàn nhưng dễ thành buồn tẻ nếu cả bộ đều đen. Nếu muốn một chiếc dùng được nhiều dịp, chọn navy.
Áo dạ đắt nên chọn màu trung tính. Áo dạ màu mốt thì vui một mùa, nhưng khó phối lại năm sau. Anh đọc thêm phần phối ở bài phối đồ đôi Giáng Sinh sang trọng không sến.
Nhung và cách dùng nhung
Nhung là chất liệu bắt sáng đẹp nhất trong ba nhóm, và cũng là chất liệu dễ sến nhất nếu chọn sai màu.
Nhung bông và nhung dệt kim
Nhung bông mềm, rủ, và bắt sáng theo chiều. Nhung dệt kim co giãn hơn, hợp áo len và đầm. Cả hai đều ấm ở mức trung bình, không bằng len.
Nhung hợp nhất khi dùng một món trong cả bộ. Áo nhung với quần âu, hoặc đầm nhung với áo khoác dạ. Dùng cả bộ nhung thì tổng thể nặng và dễ lỗi thời.
Màu nhung nên và không nên
Nên: đỏ rượu, xanh rêu, than, navy, mận. Bốn màu này giữ được vẻ sang và hợp ánh đèn vàng. Không nên: hồng nhạt, bạc, vàng kim, vì chúng phản sáng mạnh thành cảm giác nhựa.
Một lưu ý nhỏ: nhung có chiều sợi, nên khi vuốt ngược sẽ đổi màu. Khi chụp ảnh, vuốt cùng chiều để bề mặt đều màu.
Chọn vải theo ngân sách
Ba mức ngân sách dưới đây không phải ba mức chất lượng. Mỗi mức có cách chọn đúng riêng, và mức thấp vẫn mặc đẹp nếu biết kiểm.
Mức tiết kiệm
Chọn cotton dày hoặc len pha có tỷ lệ len trên 40 phần trăm. Hai loại này ấm vừa đủ cho miền Nam và cho những buổi tối không quá lạnh. Cần kiểm độ dày bằng cách đưa lên ánh sáng.
Với áo khoác, chọn dạ pha nhưng có lót tốt. Phần lót là thứ giữ ấm nhiều hơn người ta tưởng, và nó thường bị bỏ qua khi thử áo.
Mức trung
Merino cho lớp trong và dạ len pha cho lớp ngoài. Đây là mức em khuyên cho phần lớn người, vì nó cân bằng giữa độ ấm, độ bền và công chăm sóc.
Ở mức này, anh có thể chọn hai màu trung tính và dùng được ba tới bốn mùa. Chi phí trung bình mỗi lần mặc thấp hơn mức tiết kiệm nếu tính đúng.
Mức cao
Cashmere và dạ len nguyên chất. Đây là mức cho người đã có tủ cơ bản và muốn một món dùng lâu. Cần chấp nhận giặt tay và bảo quản kỹ qua mùa hè.
Nếu chỉ mua một món ở mức cao, em chọn áo khoác dạ thay vì áo len cashmere. Áo khoác hiện ra nhiều hơn và ít phải giặt hơn.
Năm lỗi chọn vải khiến mất tiền
Năm lỗi này đều phổ biến ở cửa hàng và đều phát hiện được nếu biết cách kiểm.
Một là mua theo cảm giác trong phòng thử đồ có máy lạnh. Áo mỏng thấy dễ chịu trong phòng, nhưng ra đường thì lạnh. Hai là mua áo quá bó, vì nó làm mất lớp không khí giữ nhiệt bên trong.
Ba là chọn vải có nhiều sợi tổng hợp mà không biết. Vải pha trên 50 phần trăm polyester sẽ bí và giữ mồ hôi. Bốn là mua màu quá sáng cho áo khoác, vì nó lộ vết bẩn rất nhanh.
Năm là bỏ qua phần lót. Áo khoác có lót tốt ấm hơn hẳn áo không lót, dù bề ngoài giống nhau. Anh nên sờ phần lót trước khi thử.
Áo ấm nhất không phải áo dày nhất. Đó là áo giữ được một lớp không khí khô giữa cơ thể và vải.
Bảo quản vải mùa lạnh
Vải mùa lạnh hỏng nhanh vì giặt sai. Ba nguyên tắc chung: nước lạnh, không sấy nóng, phơi ngang với đồ nặng.
Len và cashmere giặt tay, dùng dầu gội trẻ em, không vắt. Dạ thì chỉ giặt khô, một mùa một lần. Nhung giặt khô hoặc giặt tay rất nhẹ, không chà.
Bảo quản qua mùa hè cần túi đựng kín và viên chống ẩm. Bướm và mốc là hai kẻ thù lớn nhất của len và dạ, và cả hai đều phát triển trong môi trường ẩm.
Phần khăn len, anh xem ở bài phối khăn quàng cổ đôi điểm nhấn ấm áp để biết cách chọn và giặt khăn cho khớp với áo.
Lớp mỏng bên trong
Lớp trong là lớp quan trọng nhất và ít ai chú ý. Nó hút mồ hôi và giữ da khô, nhờ đó lớp len bên ngoài mới phát huy tác dụng. Nếu lớp trong là sợi tổng hợp, mồ hôi đọng lại và lạnh ngược vào người.
Chọn cotton mỏng hoặc merino siêu mảnh cho lớp trong. Tránh vải bóng và tránh áo có in dày, vì chúng cản hơi ẩm thoát ra.
Chọn vải theo miền và thời tiết
Cùng một đêm Noel, Hà Nội và Sài Gòn cần hai bộ đồ khác nhau. Hiểu điều này giúp anh không mua thừa.
Miền Bắc tháng 12 có thể 12 tới 18 độ, có mưa phùn. Cần áo dạ, len dày, và một lớp chống gió. Miền Nam khoảng 23 tới 27 độ về đêm, mát nhưng không lạnh. Chỉ cần áo len mỏng hoặc sơ mi dày.
Nếu đi Đà Lạt hoặc Sa Pa dịp này, nhiệt độ có thể xuống dưới 10 độ. Lúc đó cần ba lớp: áo mỏng, áo len, áo khoác dạ. Ba lớp mỏng ấm hơn một lớp dày rất nhiều.
Nếu anh đang ghép cả bộ cho đêm đó, bài chọn giày đi chơi Noel vừa đẹp vừa thoải mái và bài chọn trang phục Pajamas đôi cao cấp đêm Noel nói phần còn lại của tủ đồ.
Đang chọn mùa hương cho đêm đó thì bài chọn nước hoa tông Warm-Spicy Gỗ Quế có phần nói vì sao len giữ mùi lâu hơn vải khác.
Câu hỏi thường gặp
Nhiều anh hỏi áo len có cần mặc áo lót bên trong không. Có, với len cừu thô. Với merino và cashmere thì không bắt buộc, nhưng một lớp cotton mỏng vẫn giúp thấm mồ hôi.
Câu khác: áo dạ có giặt máy được không. Không nên. Dạ giặt máy dễ mất form và bị xù bề mặt. Giặt khô một mùa một lần là đủ.
Còn câu về giá. Merino tầm trung là điểm cân bằng tốt nhất giữa giá, độ ấm và độ bền. Cashmere chỉ nên mua khi đã có kinh nghiệm chăm đồ len.
Kết luận
chọn chất liệu vải len dạ nhung giữ ấm là chọn đúng loại sợi cho đúng môi trường, không chọn theo độ dày. Len cho lớp trong, dạ cho lớp ngoài, nhung cho điểm nhấn. Ba nhóm này làm việc khác nhau và không thay thế nhau.
Em gợi ý anh bắt đầu từ một chiếc áo len merino màu than và một chiếc áo khoác dạ navy. Hai món đó phủ được phần lớn dịp mùa lạnh và dễ phối với bất kỳ bộ đồ nào đã có.
Đêm Noel, điều anh cần không phải mặc thật dày. Đó là mặc đủ để không phải nghĩ tới thời tiết, và đủ đẹp để nghĩ tới người đang đi cạnh.